بهره مواد معدنی از افزایش نرخ دلار

( سه شنبه ۲۲ اسفند ۱۳۹۶)

 

آشفته بازار ارز در این روزها هر بخش اقتصاد را که از روند خود، متاثر و دچار آشفتگی کند، شرکت‌های صادرات‌محور را ناراحت نخواهد کرد به ویژه معادنی که هنوز بخشی از محصول خود را استخراج و صادر می‌کنند.

با وجود تحلیل‌های مختلفی که درباره تاثیر افزایش نرخ دلار بر معادن و صنایع معدنی وجود دارد و برخی از آنها بر بی‌تاثیر بودن بالا رفتن نرخ دلار در بلندمدت بر این بخش تاکید دارد، افزایش نرخ دلار برای این صنعت سودآور خواهد بود. فعالان صنایع معدنی معتقدند انتفاع صنایع صادرات‌محور از افزایش نرخ دلار به حق است چراکه رشد قیمت‌ها برای محصولات معدنی، متناسب با تورم داخلی و شرایط جهانی نبوده و بسیاری از معادن و فعالان آن به دلیل تعادل نداشتن در بازار، فعالیت خود را تعطیل کردند. معادن به عنوان خاستگاه مواد معدنی در چند سال گذشته به ویژه تا انتهای سال ۱۳۹۵ بدترین شرایط قیمتی را در بازارهای جهانی داشتند به طوری که برای برخی معادن مانند سنگ آهن، از آن روزگار به عنوان دره مرگ یاد می‌شد. از ابتدای سال ۲۰۱۷ میلادی یعنی انتهای ۱۳۹۵ تا کنون بازارهای جهانی رشد کرده‌اند و روی خوش خود را به ویژه به سنگ آهن و مس و همچنین روی نشان داده‌اند. با این حال مسئله‌ای که عیش خوش این روزهای معادن را منغص می‌کند سیاست‌های وزارتخانه صنعت، معدن و تجارت است که بر جلوگیری از خام‌فروشی تاکید دارد. به همین دلیل بیشترین اصرار و ابرام معدنی‌ها این است که این سیاست کمی شل‌تر گرفته شده یا با تاخیر اجرا شود چراکه ممکن است چنین اتفاقی تا سال‌های آینده در فضای ارزی کشور رخ ندهد. اگر معادن (و نه صنایع معدنی) که مدعی‌اند برخی از هزینه‌های جاری خود نظیر احتیاج به واردات قطعات خارجی یا ماشین‌آلات معدنی را از محل صادرات مواد معدنی خود تامین می‌کنند، از چنین فرصتی استفاده نکنند ممکن است تا مدت‌ها نتوانند درآمد شرکتی خود را افزایش داده و با خیال راحت به طرح‌های توسعه‌ای خود برای چشم‌اندازی که خام‌فروشی را ممنوع کرده و راه را برای صادرات محصولات با ارزش افزوده بالاتر باز کرده‌اند، بپردازند. این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که از ۵ سال گذشته تا حالا نرخ دلار حدود ۳۸۰۰ تومان بوده یعنی ۵ سال پیش محصولی را با هزینه ۱۰۰ تومان تولید می‌کردند و امروز هزینه تولید همان محصول به ۲۰۰ تومان رسیده است، در حالی که نرخ فروش در هر دو زمان بر اساس قیمت‌های جهانی ۱۲۰ تومان بوده، یعنی ۵ سال پیش با این نرخ، تولیدکننده ۲۰ تومان سود می‌کرد اما حالا ۸۰ تومان ضرر می‌کند. با اینکه معدن نیاز دلاری چندانی در هزینه‌های جاری خود ندارد، صنایعی هستند که برای تولید به واردات مواد اولیه نیاز دارند که این قبیل واحدها از افزایش نرخ دلار چندان سودی نخواهند برد.